شنبه 10 آبان 1399

تغذیه دام با هدف افزایش پروتئین و چربی شیر-ریک گرانت و پل کناف

مدیریت مناسب تغذیه گله های شیری  می تواند به تولید اقتصادی‌تر و داشتن یک گاو سالم‌تر منجر شود.

مواد جامد شیر شامل چربی، پروتئین، لاکتوز و مواد معدنی آن هستند. مقادیر طبیعی چربی شیر معمولا از 3.7 درصد (در نژاد هلشتاین) تا 4.9 درصد (در نژاد جرسی) متغیر می‌باشند.

پروتئین شیر از 3/1 درصد (در نژاد هولشتاین) تا 8/3 درصد (در نژاد جرسی) متغیر است. مقدار لاکتوز معمولا بین 6/4 الی 8/4 درصد در تمام نژادها و مقدار مواد معدنی (خاکستر) به طور متوسط 74/0 است. از آنجایی که فرمول های قیمت شیر در حال حاضر بر چربی شیر و پروتئین تأکید دارند، حفظ چربی شیر و پروتئین در حد مطلوب یک مزیت اقتصادی به شمار می‌رود.

همچنین، طبیعی بودن مقدار چربی شیر نشان دهنده مطلوب بودن شرایط شکمبه سلامت و سلامت گاو است. به طور کلی، جیره های غذایی که باعث کم شدن مقدار چربی شیر می شوند می توانند باعث ایجاد لنگش، اسیدوز و مشکلات مصرف خوراک گردند. پروتئین شیر دارای ارزش اقتصادی بالایی است، زیرا پروتئین بالاتر باعث افزایش تولید پنیر می شود. در نتیجه، مقدار پروتئین شیر اهمیت فراوانی دارد.

چگونه می توان مقدار مواد جامد شیر را تغییر داد؟

عوامل موثر بر ترکیب شیر شامل ژنتیک، مرحله شیردهی، سطح تولید شیر و سن گاو، شرایط محیطی، بیماری ورم پستان و تغذیه است. 55 درصد از تغییرات ترکیب شیر،  به دلیل وراثت و 45 درصد به دلیل عوامل محیطی مانند مدیریت تغذیه است.

اگر نسبت پروتئین شیر به چربی شیر برای گاو هلشتاین کمتر از 8/0 باشد، نشان دهنده بروز یک مشکل است. وقتی این نسبت بیشتر از 0/1 باشد، گله از کاهش چربی شیر رنج می برد (سندرم پایین بودن چربی شیر). تغییر در درصد پروتئین شیر به دنبال تغییرات در چربی شیر اتفاق می افتد، به جز در هنگام پایین بودن همیشگی چربی شیر و هنگامی که میزان بالای چربی به حیوان داده می شود. دستورالعمل های تغذیه زیر می تواند به دامدار کمک کند تا تولید چربی و پروتئین شیر را افزایش دهد.

استراتژی‌های تغذیه برای به حداکثر رساندن مواد جامد شیر

دستورالعمل های زیر برای به حداکثر رساندن تولید شیر تصحیح شده بر اساس مواد جامد  ضروری است:

  1. فرمولاسیون مناسب جیره
  2. حداکثر کردن مصرف خوراک
  3. نظارت بر ترکیب غذا (استفاده از علوفه مناسب، آنالیز مواد مغذی خوراک)
  4. برداشت یا خرید علوفه با کیفیت بالا و تغذیه دامها با علوفه مطلوب
  5. تغذیه پروتئین، انرژی، فیبر، مواد معدنی و ویتامین ها به مقدار مناسب.

از آنجایی که تغییرات جیره می تواند به سرعت انجام شود، انجام این کار موثرترین راه واکنش به تغییر نیازهای بازار است. جنبه های مهم مدیریت تغذیه برای تولید سطوح بالای مواد جامد در زیر آمده است:

به حداکثر رساندن مصرف خوراک

اهمیت به حداکثر رساندن مصرف خوراک با به حداقل رساندن تعادل انرژی منفی در اوایل شیردهی مرتبط است.

وقتی که گاو‌ها توازن انرژی مثبت را به دست می آورند، وزن بدن آنها نیز بهبود می یابد، افت نمره وضعیت بدنی آنها بهبود می یابد و گاو شیر با مقدارچربی و پروتئین طبیعی را تولید می کند. افزایش مصرف خوراک می تواند پروتئین شیر را به مقدار 2/0 تا 3/0 درصد واحد افزایش دهد.

این افزایش درصد پروتئین شیر ممکن است به دلیل افزایش کلی در جذب انرژی متعادل باشد زیرا مصرف کلی خوراک افزایش می یابد. گاوهای دارای تولید بالا باید میزان 6/3 – 0/4 درصد وزن بدنشان یا بیشتر ماده خشک مصرف کنند.

اگر مقدار ماده خشک جیره غذایی  50 درصد باشد، یک گاو پرتولید بایستی حدود 54 کیلو خوراک به شکل as fed مصرف کند. اگر گاوها کمتر از 5/3 تا 4 درصد وزن بدن خود ماده خشک مصرف کند، تولید شیر تصحیح شده با مواد جامد ممکن است کاهش یابد. عوامل تغذیه ای مهم که بر میزان مصرف جیره اثر می گذارند عبارتند از:

 مدیریت آخور(نظافت و تمیزی آخور، وجود سایه بان روی آخور و آبشخور در آب و هوای گرم و وجود فضای کافی برای هر گاو).

  1. دفعات تغذیه مناسب
  2. رطوبت جیره ( 50 درصد رطوبت یا کمتر باشد)
  3. رفتارهای اجتماعی (وقتی که گاو های بالغ و تلیسه ها در یک گروه قرار می گیرند)
  4. تغییرات ناگهانی جیره
  5. بستر مناسب، استراحت کافی

افزایش دفعات تغذیه ممکن است نتایج عددی آزمایش مقدار چربی را افزایش دهد، به ویژه در جیره های غذایی که علوفه کم و کنستانتره زیادی دارند. بیشترین پاسخ در جیره های غذایی با کمتر از 45 درصد علوفه دیده می شود و یا زمانی که کنستانتره به طور جداگانه تغذیه می شود مشاهده خواهد شد. هنگامی که جیره غذایی به شکل جیره کاملا مخلوط شده به حیوان داده می شود و خوش خوراک هم باشد، دفعات تغذیه مهم نیست. با این وجود، حداقل دوبار در روز اینکار انجام گیرد.

 تغذیه مناسب کنستانتره ها

تغذیه مناسب کنستانتره ها شامل مناسب بودن نسبت های علوفه به کنستانتره و سطوح مطلوب کربوهیدرات غیر فیبری(NFC) می شود. کربوهیدرات غیر فیبری شامل نشاسته، قندها، و پکتین می شوند.

مقدار NFC به روش زیرمحاسبه می شود:

NFC = 100 – (پروتئین خام + دیواره سلولی + چربی + مواد معدنی)

کربوهیدراتهای غیر فیبری جیره باید بین 30 تا 40 درصد باشند. اگر نسبت علوفه به کنستانتره 40 به 60 یا مقدار علوفه کمتر باشد سطح کربوهیدرات غیر فیبری 40 تا 45درصد خواهد بود.

در جیره هایی که مقادیر زیادی علوفه با کیفیت بالا استفاده شود، ممکن است مقادیر کربوهیدرات غیر فیبری محدود شود. در زمان تغذیه مقدار مناسب NFC، تولید کنندگان فقط می توانند نتایج عددی آزمایشات مقادیر چربی شیر و پروتئین را بهبود ببخشند و تغذیه  بیش از حد NFC منجر به کاهش چربی شیر 1/0 درصد یا بیشتر شده و ممکن است پروتئین شیر را به میزان 2/0 تا 3/0  درصد افزایش دهد.

برای جلوگیری از اسیدوز شکمبه، مشکلات تغذیه ای، و کاهش چربی شیر،  مقدار کنستانتره در هر وعده غذایی باید بیشتر از 3 کیلوگرم نباشد، دستورالعمل های زیر برای مقدار کنستانتره مصرفی می تواند تولید چربی شیر و پروتئین را به حداکثر برساند:

 

 

   حداکثر کنستانتره مصرفی در روز بین 5/13 تا 16 کیلوگرم برای هر راس گاو است. کود حاوی ذرت هضم نشده یا pH مدفوع کمتر از 0/6 نشان می دهد که غلات یا کربوهیدرات های غیر فیبری بیشتر از حد نیاز در اختیار دام قرار گرفته است.

عمل آوری غلات نیز می تواند بر ترکیب شیر تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، دانه ذرت پرک شده ممکن است درصد پروتئین شیر را افزایش دهد، در حالی که یولاف در مقایسه با جو به مقدار 2/0 درصد پروتئین شیر را کاهش می دهد.

 به طور کلی جو آسیاب شده یا جو غلطک خورده یا ذرت پرک شده بیشتر از حد نیاز تغذیه در اختیار دام قرار داده شود، باعث کاهش شدید چربی شیر می شود. محصولات جانبی با فیبرهای قابل هضم بالا، مانند پوسته های سویا، می توانند جایگزین دانه های حاوی  نشاسته بالا بشوند و از کاهش افت چربی شیر تا حدی جلوگیری کنند. تحقیقات دانشگاه نبراسکا نشان می دهد پوسته های سویا می توانند 50 تا 75 درصد جایگزین ذرت در مخلوط کنسانتره شوند تا مقدار چربی شیر در حد طبیعی باقی بماند.

فیبر مورد نیاز را فراهم کنید

نیازهای فیبر گاوهای شیری شامل غلظت مناسب فیبر و اندازه ذرات مطلوب فیبر، که به کارآیی یک منبع فیبر برای تحریک نشخوار، ترشح بزاق کافی، و حفظ مقدار چربی و  پروتئین شیر در حد طبیعی کمک میکنند.

حداقل مقدار فیبر نامحلول در شوینده اسیدی (ADF) مورد نیاز در ماده خشک جیره 19 تا 21 درصد است. فیبر نامحلول شوینده خنثی (NDF) نباید کمتر از 26 تا 28 درصد باشد. در صورت کاهش این مقادیر، خطر کاهش چربی شیر، اسیدوز، لنگش، نوسانات مصرف خوراک و افت امتیاز وضعیت بدنی، بویژه در اوایل دوران شیردهی بیشتر خواهد شد.

جیره هایی با مقادیر بالای فیبر ممکن است انرژی مورد نیاز حیوان را تأمین نکنند که ممکن است پروتئین شیر را کاهش دهند. به طور کلی، استفاده از 40- 50 درصد علوفه در ماده خشک کمترین مقدار برای جلوگیری از کاهش چربی شیر است. هنگام تغذیه با 65 درصد و یا بیشتر علوفه، لازم نیست علوفه مصرفی از کیفیت بالایی برخوردار باشد تا کمبود انرژی برای حیوان پیش نیاید.

به مقدار کافی پروتئین در اختیار دام قرار دهید

برآورده کردن نیازهای پروتئینی گاو شیری (پروتئین خام و پروتئین عبوری) برای حفظ مقدار طبیعی پروتئین شیر ضروری می باشد. برای یک گاو 590 کیلوگرمی که مقدار چربی شیرش 4 درصد است، نیاز پروتئین خام از 15 درصد برای 7/22 کیلوگرم شیر به 18 درصد برای گاوهایی که 50 کیلوگرم شیر تولید می کنند، می رسد.

برای گاوهایی که در اوایل دوره شیردهی هستند (90 تا 120 روز پس از زایش) ، مقدار پروتئین عبوری باید بین 33 تا 40 درصد پروتئین های خام باشد. اگر چه مقدار دقیق نیاز مشخص نشده است، به نظر می رسد داشتن حداقل 33 درصد پروتئین غیر قابل تجزیه در شكمبه برای حفظ پروتئین طبیعی شیر ضروری است. تغذیه  بیش از حد پروتئین خام ممکن است منجر به دفع بیش از حد نیتروژن و آلودگی محیط زیست شود.

به طور کلی، غلظت پروتئین خام غذایی بر روی مقدار تولید شیر موثر است، اما تا زمانی که مقدار پروتئین خام جیره کمتر از نیاز حیوان نباشد روی درصد پروتئین شیر موثر نخواهد بود. به عنوان مثال، یک دامدار که نیاز واقعی گاوش 5/16 درصد پروتئین خام باشد ولی گاو خود را با 5/14 درصد جیره پروتئین خام تغذیه کند.

این گله احتمالا دچار کاهش درصد پروتئین شیر خواهد شد که در اغلب موارد هنگامی اتفاق می افتد که علوفه ای با کیفیت پایین به حیوان داده شود و دامدار کیفیت علوفه خود را آزمایش نکرده باشد. همچنين، تغذيه پروتئين خام قابل تجزیه بیش از حد مانند اوره، مي تواند پروتئين شير را کاهش دهد.

به طور کلی، پس از 120 روز شیردهی مقدار اوره جیره را کم کنید. مقدار اوره باید 1 تا 2 درصد کنستانتره بیشتر نباشد تا خوش خوراکی جیره حفظ شده، و زمانی بهترین نتیجه را خواهد داشت که به خوبی با جیره به عنوان یک جیره کاملاً مخلوط شده مورد استفاده قرار گیرد.

از مکمل چربی و پروتئین شیر استفاده کنید

تغذیه با مکمل چربی در حالی که میزان تولید در هر گاو بیش از 9000 کیلوگرم در سال است، به طور فزاینده ای همه گیر شده است. در هنگام تغذیه مکمل چربی باید از دستورالعمل های ویژه ای پیروی کنید تا از کاهش درصد پروتئین شیر به مقدار 1/0 تا 2/0 درصد جلوگیری کنید. اگر مکمل چربی به درستی مورد استفاده قرار گیرد باعث افزایش درصد چربی شیر، تغییر نسبتا کمی در درصد پروتئین شیر و افزایش تولید شیر می شود.

 مقادیر توصیه شده برای تغذیه چربی به طور کلی عبارتند از:

خلاصه

توصیه های تغذیه ای برای به حداکثر رساندن مقدار تولید شیر تصحیح شده بر اساس مواد جامد شیر:

  1. تأمین سطح فیبر نامحلول در شوینده جیره به مقدار 26-32 با اندازه ذرات مناسب.
    2. تأمین سطح نشاسته مطلوب با رعایت نمودن حداکثر 40-45 درصد کربوهیدرات های غیر فیبری؛
    3. تأمین نسبت علوفه به کنستانتره مناسب با توجه به کیفیت علوفه مصرفی
    4. تأمین پروتئین خام مناسب از 16-18 درصد؛
    5. تأمین پروتئین عبوری مناسب از 33-40 درصد پروتئین خام؛
    6. رعایت دستورالعمل های توصیه شده برای تغذیه مکمل چربی؛
    7. به حداکثر رساندن مصرف خوراک با استفاده یک جیره متعادل.